BalkanIstorijaPreporučeno

Srbske Plemićke Porodice: Vojnovići

Vojinovići su bili čuveni velikaši iz Stare Hercegovine, koji su i u narodnim pesmama opevani.

Vojislav Vojinović (+ 1363.) je bio sin vojvode Vojina i jedan od prvih oblasnih gospodara u Srpskom carstvu.


Gospodario je predelima između Drine i Jadranskog mora. Wegova oblast je u najvećem obimu zahvatala teritoriju između Rudnika, Drine, Popovog Polja, Dubrovačke republike, Boke i Kosova. Kako je poticao iz uticajne vlasteoske porodice, Vojislav je svoju političku karijeru počeo na dvoru cara Dušana, pa se tako već oko 1350. godine pominje kao stavilac.  a pred kraj Dušanove vladavine je ponio i titulu kneza Za vrijeme vladavine cara Uroša Vojislav postaje najmoćniji velikaš i nosi titulu humskog kneza.


Vojislav Vojinović je bio član uticajne feudalne porodice. Njegov otac Vojin, rodonačelnik Vojinovića, bio je vojvoda i jedan od najistaknutijih velmoža iz vremena Stefana Dečanskog. Vojislav je imao i dvojicu starije braće, Miloša i Altomana. Među Vojinovićima, Miloš je bio najstariji i već 1333. se pominje kao učesnik u pregovorima kralja Dušana i dubrovačke opštine, vezanim za ustupanje Stona. Drugi Vojinov sin, Altoman, 1347. godine bio je župan u okolini Dubrovnika. Sve ovo svedoči da su Vojinovići bili ugledna feudalna porodica za vreme vladavine Stefana Dušana.

Vojislav Vojinović je svoju političku karijeru počeo na dvoru Stefana Dušana, gde se oko 1350. godine pominje kao stavilac. Uporedo sa političkom karijerom on je radio i na formiranju svoje feudalne oblasti. Taj proces kao i kod ostalih feudalnih gospodara tekao je postepeno. Vojislav je imao svoje vlastelinstvo i za vreme Stefana Dušana, ali se o tome ništa pouzdano ne zna. Postoji pomen u „Diversa kancelarie“ od 14. januara 1345. da se Svinjarevo nalazi u „in terrno Vojislavi Vojinovich“. Međutim, kako ovo mesto nije ubicirano, ostaju nepoznati obim i veličina Vojislavqevog prvobitnog poseda.


Miloš Vojinović i tri devojke, 1914

Miloš Vojinović i tri devojke, 1914Jezgro Vojislavljeve prvobitne oblasti zasigurno predstavlja ba[tina porodice Vojinovći. Naime, Miloš Vojinović, kome je predstojala sjajna karijera na dvoru Stefana Dušana, umro je veoma mlad. Altoman, koji je posle smrti ostavio veliki posed i maloletnog sina Nikolu, poslednji put se pominje 1359. godine. Vojislav je svojoj oblasti pridružio najveći, deo ako ne i sav Altomanov posed.


Političke prilike u susjedstvu oblasti Vojislava Vojinovića su se izmjenile kada je početkom 1358. godine, 18. februara, u Zadru sklopljen mir između Mletačke republike i Ugarske. Ovim mirom je Mletačka republika izgnana sa istočne obale Jadranskog mora, a Dubrovnik je postao podanik tada najvećeg neprijatelja srpske države, Ludviga 1., kralja Ugarske. Ova činjenica dala je formalno-pravni osnov Vojislavu da počne svoj sukob sa Dubrovačkom republikom. Teritorija humskog kneza, Vojislava, je postala granična oblast, neka vrsta krajine, prema Ugarskoj, što je Vojislavu dalo još veći uticaj na srpskom dvoru. Celom kopnenom stranom Dubrovačka republika se naslanjala na na posed humskog kneza, što je Dubrovčane stavljalo u težak položaj. Međutim, do rata nije došlo tako brzo. Sitne pogranične čarke i nesporazumi su polovinom 1358. godine izglađeni tako što su Dubrovčani poslali knezu Vojislavu darove u vrednosti od 400 perpera.

Sredinom jula 1359. godine se ugarska vojska povukla sa teritorija Srpske države, a neposredno potom je počeo sukob Vojislava i Dubrovčana. Naime, Vojislav je, kao humski knez, tražio od Republike Sv. Vlaha da mu preda Stonski Rat, jer je Ston bio „sedište humskih kneževa“. U namjeri da umire Vojislava i odgovore ga od rata Dubrovčani su poslali Dživa Pavla Gundulića. Međutim, ova Gundulićeva misija je bila bez uspeha i očekivao se rat.Ratovao je u dva maha (1359—60 i 1361—62) protiv Dubrovnika. U sklapanju mira posrednik je bio car Uroš.


Vojislav Vojinović je umro 1363, a wegova udovica sa još  nepunoletnim sinovima nije se mogla održati na njegovim zemljama. Istisnuo ju je 1367/68. Vojislavov sinovac, Nikola Altomanović, kojim se porodica Vojinovića gasi.


Pripadnici porodice Vojinović

  1. Vojin (1322—1347), vojvoda Stefana Dečanskog i Dušana Silnog,
    1. Miloš Vojinović, stavilac kralja Dušana, učestvovao u prodaji Stona i Pelješca Dubrovčanima, preminuo nakon decembra 1333. godine
    2. Altoman Vojinović (1347—1359), oženjen Ratoslavom Mladenović (sestra kasnijeg sevastokratora Branka Mladenovića, oca Vuka Brankovića (1371—1391))
      1. Nikola Altomanović Vojinović (rođen 1348, umro posle 1398, vladao 1366 — 1373), veliki župan, nakon očeve smrti 1359. godine, suzbio ga je stric Vojislav, nakon čije smrti 1363. godine je povratio posede
    3. Vojislav Vojinović (oko 1355 — 1363), veliki vojvoda, oženjen Goislavom
      1. Dobrivoj, nakon očeve smrti 1363. godine, dok je još bio dete, suzbio ga je brat od strica Nikola
      2. Stefan, nakon očeve smrti 1363. godine, dok je još bio dete, suzbio ga je brat od strica Nikola
      3. Petar, nakon očeve smrti 1363. godine, pomenut 1388. kao plemić u službi kneza Lazara Hrebeljanovića.
    4. Vojislava Vojinović, udata za Brajka Branivojevića, nakon njegove pogibije 1326. godine, mladi kralj Dušan posreduje da bude puštena iz dubrovačkog zatvora

Vojinovići u narodnim epskim pesmama

U narodnim pesmama sa tematikom srednjeg veka često se kao glavni akteri pominju Vojinovići. Po naradnoj tradiciji oni su sestrići cara Dušana. Najpoznatija narodna epska pesma gde su opevani je Ženidba Dušanova.


Predanje o potomstvu

Vojinovići iz Hercegovine

Porodica grofova Vojinovića iz Herceg Novog smatra da vodi poreklo od srednjovekovnih Vojinovića. Plemstvo im je priznavala Venecijanska republika poslije 1771. godine, Austrija 1815. i Rusija u čijoj su službi imali visoke vojne činove i titule. Od ovih Vojinovića bili su čuveni književnici Ivo i Lujo Vojnović, te admiral grof Marko Vojnović.

Predanja u Crnoj Gori

Negde oko četrdeset bratstava u Crnoj Gori drži predanje po kojem izvode svoje poreklo od Vojinovića. Od vojvode Vojina prema Erdeljanoviću izvode svoje poreklo: Radulovići u cetinjskom Bašinom Selu( danas deo Čeva), Zavrgu kod Nikšića i pješivačkom selu Milojevići, gde se jedan ogranak naziva uže Gavrilovići, zatim Radovići i Perovići (zvani Ozrinići) u bajičkom zaseoku Dubovik; Bojanići u Krivošijama, kao i Punoševići i od njih Miloševići i Pejovići, Marićevići, Pajovići, Vodalije (Odalovići), Boratovići i Parače u njeguškom Dugom Dolu, Bogdanovići u Kopitu, Vujaši ili Vujaševići, Peraši i Ćorovići u Mircu, Tjuranovići u Dugom Dolu i Kamenarima te drugi. Takođe ima ih i u Bijelom Polju, najviše u naselju Lješnica.

Prema istraživanju etnologa Mila Nedeljkovića, Karađorđe je potomak čuvenog hajduka Tripka Guriša koji je peto koleno kneza Bogdana Vojinovića. Tripko Guriš živeo je u drugoj polovini 17. veka u selu Liješnje odakle se odselio u Velje Duboko u severozapadnom delu Rovaca. U Velju Dubokom Guriš je pobio kolašinske Turke na čelu sa Bećir-agom, posle toga prvo se sklanja u selo Dragovoljiće kod Nikšića, a odatle u Vasojeviće, gde će i poginuti u jednom okršaju sa Turcima, posle čega se njegova porodica seli u Bihor. Iz Bihora će Karađorđev deda Jovan preći u Šumadiju.


FB Komentari

Miodrag Rašić

Ja sam veb i grafički dizajner, amaterski muzičar i Bloger ...

Povezano

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *